Levaja


Pojam levaja je hebrejskog podrijetla i u židovskoj tradiciji označava „sprovod“ ili „posljednji ispraćaj“. Prigodom ukopa preminulog člana „izabranog naroda“ nakon molitve u kući žalosti slijede dva obreda: levaja (ispraćaj) i kevura (pokop), koji se obavljaju na groblju.

Foto: Pixabay.com

Foto: Pixabay.com

Priredio: Dražen Kustura

Levaja obično počinje pri ulazu na groblje, kada se okupi rodbina, prijatelji i poznanici te se tada održi posmrtni govor koji u načelu hvali život pokojnika i ističe njegove dobre osobine, a drži ga ili rabin ili netko od poznanika. Kod posljednjeg ispraćaja pripadnika židovskog naroda nema razlike između bogatih i siromašnih, uvažavanih i nepoznatih.

Običaj je da se pokojnik ukopa u vremenu od 24 sata od trenutka kada je nastupila smrt, a ukoliko u jednom danu ima više sprovoda, ukopavaju se po redu kako je nastupila smrt: tko je ranije umro, ranije biva ukopan.

Ispraćaj pokojnika u židovskoj tradiciji smatra se velikom micva (Božjim propisom) zbog kojega je dopušteno prekinuti i učenje Tore. Prema tradiciji, na posljednjem ispraćaju članovi bliže rodbine ubace u raku po nekoliko lopata zemlje jer su oni ti koji su odgovorni za pokop pokojnika, te ovim činom oni i simbolično ispunjavaju svoju obvezu i ne polažu cvijeće na grob jer se to smatra poganskim običajem.

Ekshumacija je za pripadnike židovskog naroda u načelu zabranjena, a dopuštena je samo u slučajevima kada se posmrtni ostatci prenose u Svetu zemlju ili na hebrejsko groblje, dok je kremiranje u potpunosti zabranjeno.